W granicach Warszawy Wisłę przecina 12 stałych przepraw: 9 mostów drogowych, 2 kolejowe i 1 most pieszo-rowerowy, czyli Kładka Magdaleny Abakanowicz. Najstarszy z obecnych mostów stoi na filarach z 1864 r., a najnowszy otwarto w 2024 r. Mosty istniejące w 1915 r. wysadzili wycofujący się Rosjanie, a we wrześniu 1944 r. Niemcy zniszczyli wszystkie warszawskie przeprawy. Poniżej lista przepraw od północy na południe, ich historia i kilka faktów, o których rzadziej się pisze.
W skrócie:
- Na 28-kilometrowym odcinku Wisły w Warszawie stoi 12 stałych przepraw.
- Pierwszy stały most, drewniany most Zygmunta Augusta, otwarto w 1573 r. Przetrwał 30 lat.
- Most Poniatowskiego, Śląsko-Dąbrowski, Gdański i średnicowy odbudowano po wojnie na przedwojennych filarach.
- Fragmenty dawnych mostów wydobyte z Wisły można zobaczyć przy ul. Tamka, obok mostu Świętokrzyskiego.
Ile mostów jest w Warszawie?
Warszawa ma 12 stałych przepraw przez Wisłę. Do mostów drogowych należą: most Marii Skłodowskiej-Curie, Grota-Roweckiego, Gdański, Śląsko-Dąbrowski, Świętokrzyski, Poniatowskiego, Łazienkowski, Siekierkowski i Anny Jagiellonki. Pociągi przejeżdżają przez most kolejowy przy Cytadeli i most średnicowy. Pieszych i rowerzystów obsługuje kładka między Powiślem a Pragą.
Tabela pokazuje przeprawy w kolejności z biegiem rzeki, od północnej granicy miasta.
| Przeprawa | Rodzaj | Otwarcie | Gdzie łączy brzegi? |
|---|---|---|---|
| most Marii Skłodowskiej-Curie (Północny) | drogowy i tramwajowy | 2012, tramwaje od 2013 | Bielany – Białołęka (Tarchomin) |
| most gen. Stefana Grota-Roweckiego | drogowy, droga ekspresowa S8 | 1981 | Marymont – Białołęka i Targówek |
| most kolejowy przy Cytadeli | kolejowy | 1908, odbudowa 1946–1947 | stacje Warszawa Gdańska i Warszawa Zoo |
| most Gdański | drogowy i tramwajowy, dwupoziomowy | 1959 | ul. Słomińskiego – ul. Starzyńskiego |
| most Śląsko-Dąbrowski | drogowy i tramwajowy | 1949 | Stare Miasto – Praga |
| Kładka Magdaleny Abakanowicz | pieszo-rowerowy | 2024 | ul. Karowa – ul. Okrzei |
| most Świętokrzyski | drogowy, wantowy | 2000 | Powiśle – okolice Portu Praskiego |
| most średnicowy | kolejowy | 1931, odbudowa 1949 | linia średnicowa łącząca główne dworce kolejowe |
| most ks. Józefa Poniatowskiego | drogowy | 1914, odbudowa 1946 | Aleje Jerozolimskie – Saska Kępa |
| most Łazienkowski | drogowy | 1974 | al. Armii Ludowej – al. Stanów Zjednoczonych |
| most Siekierkowski | drogowy, wantowy | 2002 | Siekierki – Gocław |
| most Anny Jagiellonki (Południowy) | drogowy, droga ekspresowa S2 | 2020 | Wilanów – Wawer |
Jak wyglądała historia warszawskich mostów?
Przez stulecia przez Wisłę przeprawiano się promami i łodziami. Pierwszy stały most w Warszawie zaczęto budować w 1568 r. z polecenia Zygmunta Augusta, a po jego śmierci budowę dokończyła Anna Jagiellonka. Drewniany most otwarto w 1573 r. Miał około 500 m długości i był wtedy najdłuższą drewnianą przeprawą w Europie. Stał przy północnych murach Starego Miasta, u wylotu dzisiejszej ulicy Mostowej. W 1603 r. zniszczyła go kra.
Przez ponad 170 lat Warszawa nie miała potem stałej przeprawy. Budowano tylko mosty tymczasowe na łodziach, zwanych łyżwami, głównie na czas elekcji i przemarszów wojsk. W 1775 r. u wylotu ulicy Bednarskiej powstał most Ponińskiego, który w 1794 r., po rzezi Pragi, kazano spalić, aby wojska rosyjskie nie przedostały się na lewy brzeg.
Most Kierbedzia i pierwsze mosty stalowe
Pierwszym stałym mostem stalowym był most Kierbedzia, zbudowany w latach 1859–1864. Początkowo planowano go jako most kolejowy, ale powstał jako drogowy, z torem dla tramwaju konnego. W 1875 r. przy Cytadeli otwarto most piętrowy, kolejowo-drogowy, a w latach 1905–1908 dobudowano obok drugi most, wyłącznie kolejowy. W 1914 r. oddano do użytku most Poniatowskiego razem z wiaduktem nad Powiślem, a w 1931 r. most średnicowy, który połączył dworzec Główny z dworcem Wschodnim.
Zniszczenia i odbudowa
W sierpniu 1915 r. wycofujące się wojska rosyjskie wysadziły przęsła warszawskich mostów. We wrześniu 1944 r. Niemcy zniszczyli wszystkie przeprawy. Po wojnie część mostów odbudowano na ocalałych filarach. Na podporach mostu Kierbedzia w latach 1947–1949 powstał most Śląsko-Dąbrowski, a na filarach pierwszego mostu przy Cytadeli w 1959 r. most Gdański. Most Poniatowskiego wrócił do użytku w 1946 r., a most średnicowy w 1949 r., na filarach obniżonych o 5 m.
Które warszawskie mosty mają ciekawą konstrukcję?
Z dziewięciu warszawskich mostów drogowych dwa są mostami wantowymi, podwieszonymi na pylonach, a pozostałe opierają się na podporach. Jeden most wyróżnia się dwoma poziomami ruchu.
Most Gdański – dwa poziomy
Most Gdański zaprojektował Janusz Ratyński. Ma stalową kratownicę i dwa poziomy: na górnym biegnie czteropasmowa jezdnia z chodnikami, a na dolnym tory tramwajowe, chodnik i droga rowerowa. Główny most ma 406,53 m długości. Tory na dolnym poziomie leżą na dębowych mostownicach. Dla mostu proponowano m.in. nazwy „most Pokoju” i „most Wolności”, a wybrano nazwę „most Gdański”, nadaną w dniu otwarcia trasy w 1959 r.
Most Świętokrzyski i most Siekierkowski – mosty wantowe
Most Świętokrzyski, otwarty w 2000 r., wisi na jednym pylonie wysokim na 90 m, do którego zaczepiono 48 lin. Razem z wiaduktem ma 479 m długości, po dwa pasy ruchu w każdą stronę i szerokie ciągi dla pieszych i rowerzystów. Zastąpił tymczasowy most Syreny, który żołnierze zbudowali w 1985 r. w trzy miesiące na czas remontu mostu Poniatowskiego. Tymczasowa przeprawa działała w sumie 15 lat.
Most Siekierkowski otwarto w 2002 r. Ma 500 m długości i dwa pylony w kształcie litery H, wysokie na około 90 m. Nie ma żadnej podpory w nurcie rzeki, a środkowe przęsło liczy 250 m. Liny nośne pomalowano na pomarańczowo, aby ptaki nie zderzały się z konstrukcją. To jedyny warszawski most, który biegnie bardziej w kierunku północ–południe niż wschód–zachód, bo stoi w dużym zakolu Wisły.
Najnowsze przeprawy
Most Anny Jagiellonki, nazywany Południowym, oddano do użytku w 2020 r. jako część drogi ekspresowej S2. Sam most ma 533,6 m, a z dojazdami przeprawa liczy około 1505 m. Najmłodsza jest Kładka Magdaleny Abakanowicz, otwarta w 2024 r. Ma 452 m długości i szerokość od 6,9 do 16,3 m. Przejście zajmuje pieszo około 6 minut. Nazwę nadała jej Rada Warszawy w 2025 r. Między drugim a trzecim filarem, licząc od Pragi, czerwona linia oznacza warszawski południk.
Jakie ciekawostki wiążą się z mostami w Warszawie?
Każda przeprawa ma swoją historię. Kilka faktów z dziejów warszawskich mostów:
- Most Poniatowskiego był chronologicznie czwartym stałym mostem, ale warszawiacy nazywali go Trzecim Mostem, bo dwa mosty przy Cytadeli traktowali jako jeden.
- Nazwa mostu Śląsko-Dąbrowskiego jest podziękowaniem dla mieszkańców Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego za zbiórkę pieniędzy i udział w odbudowie Warszawy.
- Na moście Śląsko-Dąbrowskim tory tramwajowe biegną po jezdni dla samochodów, a nie po wydzielonym torowisku jak na większości warszawskich mostów.
- Most Grota-Roweckiego otrzymał imię komendanta głównego Armii Krajowej w 1981 r., a jego poświęcenie stało się manifestacją środowisk kombatanckich i opozycji.
- W 2015 r. pod mostem Łazienkowskim wybuchł pożar, który uszkodził stalową konstrukcję. Most był zamknięty przez ponad osiem miesięcy, a prokuratura potwierdziła celowe podpalenie.
- Od 2014 r. na moście Gdańskim świeci neon „Miło cię widzieć” autorstwa Mariusza Lewczyka, który w 2013 r. wygrał konkurs „Neon dla Warszawy”.
Gdzie zobaczyć fragmenty dawnych mostów?
W 2011 r. na zlecenie Instytutu Badawczego Dróg i Mostów wydobyto z Wisły m.in. 6-metrowy fragment kratownicy mostu Kierbedzia. Elementy dawnych mostów trafiły do Pontiseum, ekspozycji na terenie instytutu, otwartej w 2014 r. Pokazano tam także fragment spalonego mostu Łazienkowskiego i łożysko zdjęte z mostu Grota-Roweckiego podczas przebudowy.
W 2021 r. fragmenty mostów Kierbedzia, Poniatowskiego i mostu pod Cytadelą ustawiono w przestrzeni miejskiej, u zbiegu ulic Tamka i Zajęczej, obok mostu Świętokrzyskiego. Mosty to też dobre punkty widokowe, o czym piszemy w tekście o tym, gdzie oglądać zachód słońca w Warszawie. Więcej o historii miasta znajdziesz w zestawieniu mało znanych faktów o Warszawie.
Najczęstsze pytania
Krótkie odpowiedzi na pytania o warszawskie mosty.
Ile mostów na Wiśle jest w Warszawie?
W granicach Warszawy jest 12 stałych przepraw przez Wisłę: 9 mostów drogowych, 2 mosty kolejowe (przy Cytadeli i średnicowy) oraz 1 most pieszo-rowerowy, czyli Kładka Magdaleny Abakanowicz między ulicami Karową i Okrzei.
Który most w Warszawie jest najstarszy?
Najdłuższą historię mają mosty stojące na przedwojennych filarach. Most Śląsko-Dąbrowski zbudowano w latach 1947–1949 na podporach mostu Kierbedzia z 1864 r. Po wojnie jako pierwszy odbudowano w 1946 r. most kolejowy przy Cytadeli, a jako pierwszy drogowy most Poniatowskiego, również w 1946 r. Pierwszym stałym mostem w historii miasta był drewniany most Zygmunta Augusta z 1573 r.
Który most w Warszawie jest najnowszy?
Najnowszą przeprawą jest Kładka Magdaleny Abakanowicz, most pieszo-rowerowy otwarty w 2024 r. Najmłodszy most drogowy to most Anny Jagiellonki w ciągu drogi ekspresowej S2, oddany do użytku w 2020 r.
Którym mostem można przejechać rowerem przez Wisłę?
Drogi rowerowe lub ciągi pieszo-rowerowe mają m.in. most Świętokrzyski, Siekierkowski, Gdański (na dolnym poziomie) i most Marii Skłodowskiej-Curie. Pod mostem Łazienkowskim od 2017 r. działają dwie kładki dla rowerzystów i pieszych. Bez ruchu samochodowego przez rzekę prowadzi Kładka Magdaleny Abakanowicz.
Źródła
Wikipedia (Mosty w Warszawie, Most Zygmunta Augusta, Most Kierbedzia, Most Poniatowskiego, Most Śląsko-Dąbrowski, Most Gdański, Most Łazienkowski, Most gen. Stefana Grota-Roweckiego, Most Świętokrzyski, Most Siekierkowski, Most Marii Skłodowskiej-Curie, Most Anny Jagiellonki, Most średnicowy); miejski serwis informacyjny 19115 (most pieszo-rowerowy).