Warszawa i Gdańsk nie są miastami partnerskimi. Żadne z nich nie ma na swojej oficjalnej liście partnerów drugiego polskiego miasta, bo umowy partnerskie samorządy podpisują zwykle z miastami za granicą. Oba miasta współpracują za to w organizacjach samorządowych: w Unii Metropolii Polskich i w Związku Miast Polskich. Łączą je też Wisła, dawny handel zbożem i trzech wspólnych zagranicznych partnerów.
W skrócie:
- Warszawa ma 25 miast i regionów partnerskich, Gdańsk 11 miast partnerskich i 9 współpracujących. Polskich miast nie ma na żadnej z tych list.
- Wilno, Astana i Odessa są partnerami zarówno Warszawy, jak i Gdańska.
- Unia Metropolii Polskich, do której należą oba miasta, od 2019 r. nosi imię Pawła Adamowicza, prezydenta Gdańska.
Czy Warszawa jest miastem partnerskim Gdańska?
Nie. Miasto partnerskie to miasto, z którym samorząd podpisał formalną umowę o długofalowej współpracy, obejmującej np. wymiany szkół, kulturę i sport. Polskie miasta podpisują takie umowy prawie wyłącznie z miastami zagranicznymi. Ze sobą współpracują w ramach organizacji samorządowych, które reprezentują ich wspólne interesy wobec rządu.
Na liście Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy jest 25 partnerów, od Düsseldorfu (1989 r.) po Charków i Zagrzeb (2011 r.). Gdańsk ma 11 miast partnerskich, z najstarszą Bremą (1976 r.), oraz 9 miast współpracujących, m.in. Barcelonę i Szanghaj.
Jakie miasta partnerskie mają wspólne Warszawa i Gdańsk?
Trzy miasta są partnerami obu polskich miast. Gdańsk podpisywał z nimi umowy wcześniej niż Warszawa, poza Wilnem, gdzie oba porozumienia zawarto w tym samym roku.
| Miasto | Kraj | Partner Gdańska od | Partner Warszawy od |
|---|---|---|---|
| Wilno | Litwa | 1998 | 1998 |
| Astana | Kazachstan | 1996 | 2002 |
| Odessa | Ukraina | 1996 | 2010 |
Pozostali partnerzy Warszawy to głównie stolice i duże metropolie, np. Berlin, Paryż, Wiedeń, Budapeszt, Kijów, Seul i Chicago. Gdańsk wybierał przede wszystkim miasta portowe, takie jak Brema, Rotterdam, Marsylia i Turku.
Jak Gdańsk i Warszawa współpracują w Unii Metropolii Polskich?
Unia Metropolii Polskich powstała 11 października 1990 r. w Krakowie jako konwent prezydentów miast, a od 1993 r. działa jako fundacja. W jej radzie zasiada 12 miast: Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice, Kraków, Lublin, Łódź, Poznań, Rzeszów, Szczecin, Warszawa i Wrocław. Unia przygotowuje stanowiska w sprawach ważnych dla dużych miast i wysyła swoich przedstawicieli do Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.
Paweł Adamowicz i nazwa Unii
W latach 2007–2015 prezesem zarządu Unii był Paweł Adamowicz, wieloletni prezydent Gdańska. Po jego śmierci w 2019 r. organizacja przyjęła jego imię i od 3 czerwca 2019 r. nazywa się Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza. Z Warszawy wywodził się jeden z wcześniejszych prezesów, Marcin Święcicki, w latach 1997–1999.
Związek Miast Polskich
Druga wspólna organizacja to Związek Miast Polskich z siedzibą w Poznaniu. Założono go w 1917 r., a po wyborach samorządowych w 1990 r. reaktywowano. Należy do niego około 390 miast, w tym Warszawa i Gdańsk.
Co łączy Warszawę i Gdańsk w historii?
Najstarszym łącznikiem obu miast jest Wisła. W XVI i XVII wieku zboże z folwarków spławiano mniejszymi rzekami do Wisły, a dalej przez Warszawę do Gdańska. Tam kupowali je miejscowi kupcy, a holenderskie statki wywoziły je do Niderlandów, Francji i Anglii. Spław prowadzili flisacy na płaskodennych szkutach, które mieściły do około 100 ton ładunku.
Dzięki temu handlowi Gdańsk stał się jednym z najbogatszych miast Rzeczypospolitej. Jego dawne centrum handlowe, Główne Miasto ze spichlerzami i Żurawiem nad Motławą, leży dziś w dzielnicy Śródmieście. Opis dzielnicy, jej zabytków i codziennego życia mieszkańców przygotował portal Informacje Gdańsk w przewodniku po Śródmieściu Gdańska.
Jak dojechać z Warszawy do Gdańska?
Najszybciej pociągiem. Według PKP Intercity pociąg Express InterCity Premium (Pendolino) jedzie z Warszawy do Gdańska około 2 godzin i 46 minut, a zwykły InterCity około 3 godzin i 19 minut. Pociągi odjeżdżają z dworca Warszawa Centralna i przyjeżdżają na Gdańsk Główny, około kilometra od Głównego Miasta. Aktualne godziny warto sprawdzić w rozkładzie przewoźnika przed podróżą.
Najczęstsze pytania
Odpowiedzi na pytania, które najczęściej padają przy temacie współpracy Warszawy i Gdańska.
Czy Warszawa i Gdańsk mają umowę partnerską?
Nie. Żadne z tych miast nie ma drugiego na swojej liście miast partnerskich. Współpracują w Unii Metropolii Polskich i w Związku Miast Polskich, czyli w organizacjach zrzeszających polskie samorządy.
Ile miast partnerskich ma Warszawa?
Według Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy stolica ma 25 miast i regionów partnerskich. Pierwszym był Düsseldorf w 1989 r., a ostatnimi Odessa i Tbilisi (2010 r.) oraz Charków i Zagrzeb (2011 r.).
Które miasta są partnerami i Warszawy, i Gdańska?
Wilno, Astana i Odessa. Z Wilnem oba miasta podpisały umowy w 1998 r., a z Astaną i Odessą Gdańsk zrobił to w 1996 r., wcześniej niż Warszawa.
Źródła
Urząd Miasta Stołecznego Warszawy (miasta partnerskie); Urząd Miejski w Gdańsku (miasta partnerskie i współpracujące); Wikipedia (Unia Metropolii Polskich, Związek Miast Polskich); Zintegrowana Platforma Edukacyjna (Polska spichlerzem Europy); PKP Intercity (połączenie Warszawa – Gdańsk).