Na Pradze-Północ warto zobaczyć przede wszystkim ulicę Ząbkowską z przedwojennymi kamienicami, Centrum Praskie Koneser z Muzeum Polskiej Wódki, Bazar Różyckiego, Muzeum Warszawskiej Pragi z odkrytym żydowskim domem modlitwy, prawosławny sobór św. Marii Magdaleny i neogotycką katedrę św. Floriana. Zabudowa dzielnicy w dużej części przetrwała II wojnę światową, dlatego zachowało się tu wiele kamienic z przełomu XIX i XX wieku.
W skrócie:
- Praga dostała prawa miejskie w 1648 r., a do Warszawy przyłączono ją w 1791 r.
- Odcinek ul. Ząbkowskiej między Targową a Brzeską jest w rejestrze zabytków od 2006 r.
- Muzeum Warszawskiej Pragi mieści się w najstarszym zachowanym murowanym domu mieszkalnym na Pradze.
- Sobór św. Marii Magdaleny jest główną świątynią Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Dlaczego Praga-Północ wyróżnia się na tle Warszawy?
Praga przez około półtora wieku była osobnym miastem. Prawa miejskie nadał jej w 1648 r. król Władysław IV, a do Warszawy przyłączono ją w 1791 r. Obecna dzielnica Praga-Północ powstała po podziale prawobrzeżnej Pragi w 1945 r. Zajmuje 11,31 km² i obejmuje obszary Pelcowizny, Nowej Pragi, Starej Pragi i Szmulowizny.
Zabudowa dzielnicy w znacznej części przetrwała wojnę, podobnie jak na Mokotowie i Żoliborzu. Dzięki temu zachowały się tu przedwojenne kamienice i dawne zakłady przemysłowe, jak wytwórnia wódek Koneser.
Co zobaczyć na Pradze-Północ?
Poniżej najważniejsze miejsca dzielnicy, od historycznych ulic po świątynie. Przy każdym miejscu podajemy adres i mapę.
Ulica Ząbkowska
Nazwa ulicy pochodzi od dawnej drogi do Woli Ząbkowskiej, czyli dzisiejszych Ząbek. W XVI–XVIII wieku ulica wyznaczała granicę między Pragą a Skaryszewem. Przed II wojną światową około połowę jej mieszkańców stanowili Żydzi, a ulicę nazywano praskimi Nalewkami. Po obu stronach zachowały się kamienice z przełomu XIX i XX wieku, a na krótkim odcinku także dawny bruk z torami tramwajowymi, które kursowały tu w latach 1919–2000.
W 2006 r. odcinek między ul. Targową a Brzeską wpisano do rejestru zabytków jako założenie urbanistyczne. Przy skrzyżowaniu z ul. Targową od 2010 r. stoją niebieskie aniołki autorstwa Marka Sułka. Od 2017 r. w letnie weekendy ulica jest zamykana dla samochodów.

Centrum Praskie Koneser
Przy ul. Ząbkowskiej w 1897 r. powstała Fabryka Oczyszczania Spirytusu, późniejsza Warszawska Wytwórnia Wódek „Koneser”. Po wojnie produkcję wznowiono pod koniec lat 40. i prowadzono ją do pierwszej dekady XXI wieku. Zabytkowe budynki fabryczne zaadaptowano, a obok nich powstały nowe. Kompleks ukończono w 2018 r. Dziś mieszczą się tu mieszkania, biura, galerie, restauracje i hotel, a w czerwcu 2018 r. otwarto Muzeum Polskiej Wódki.
| Adres: | pl. Konesera, Warszawa (Praga-Północ) |
|---|---|
| Muzeum Polskiej Wódki: | pl. Konesera 1 |
| Jak dojechać: | Trasa w Mapach Google |
Bazar Różyckiego
Targowisko otwarto w 1882 r. na terenie należącym do farmaceuty Juliana Józefa Różyckiego, od którego nazwiska pochodzi nazwa. Leży między ulicami Targową, Ząbkowską i Brzeską. Tuż po wojnie działało tu około 500 stałych stoisk i 200 sklepów. Bazar słynął z flaków i pyz, a pojawia się m.in. w powieści Leopolda Tyrmanda „Zły”. Od 2019 r. jest w gminnej ewidencji zabytków, a w 2020 r. na jego miejskiej części postawiono nowe pawilony.
| Adres: | ul. Targowa 54, Warszawa |
|---|---|
| Jak dojechać: | Trasa w Mapach Google |
Muzeum Warszawskiej Pragi
Muzeum jest oddziałem Muzeum Warszawy. Stałą wystawę otwarto w 2015 r. w zespole trzech kamienic przy ul. Targowej 50/52, obok Bazaru Różyckiego. Jedna z nich, dom Rothblitha, to najstarszy zachowany murowany dom mieszkalny na Pradze. W oficynie w 1996 r. odkryto fragmenty przedwojennych malowideł żydowskiego domu modlitwy, przedstawiające m.in. znaki zodiaku i grób Racheli w Betlejem. Prawdopodobnie to jedyne tego typu malowidła zachowane na Mazowszu. Muzeum opowiada o historii Pragi i dawnym praskim handlu.
| Adres: | ul. Targowa 50/52, 03-737 Warszawa |
|---|---|
| Jak dojechać: | Trasa w Mapach Google |
Sobór św. Marii Magdaleny
Prawosławną świątynię przy al. „Solidarności” 52 zbudowano w latach 1867–1869 według projektu Mikołaja Syczewa, w stylu neoruskim, naprzeciwko dworca, który dziś nosi nazwę Warszawa Wileńska. Powstała dla prawosławnych mieszkańców Pragi, głównie Rosjan. W 1926 r. rozebrano warszawski sobór św. Aleksandra Newskiego, ale od rozbiórki świątyni na Pradze odstąpiono. Sobór przetrwał wojnę z uszkodzeniami. Dziś jest katedrą metropolitalną Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, a od 1965 r. figuruje w rejestrze zabytków.

| Adres: | al. „Solidarności” 52, Warszawa |
|---|---|
| Jak dojechać: | Trasa w Mapach Google |
Katedra św. Michała Archanioła i św. Floriana
Neogotycką katedrę przy ul. Floriańskiej 3 zaprojektował Józef Pius Dziekoński. Zbudowano ją na przełomie XIX i XX wieku, a prace zakończono w 1904 r. Jej dwie wieże mają około 75 m wysokości. We wrześniu 1944 r. Niemcy, wycofując się z Pragi, wysadzili świątynię. Odbudowa trwała od lat 50., a kościół ponownie otwarto w 1972 r. Dziś jest katedrą diecezji warszawsko-praskiej. Najstarszą świątynią dzielnicy jest natomiast kościół Matki Bożej Loretańskiej.
| Adres: | ul. Floriańska 3, Warszawa |
|---|---|
| Jak dojechać: | Trasa w Mapach Google |
Gdzie jeszcze warto zajrzeć na Pradze-Północ?
Przy placu Wileńskim stoi gmach dawnej Dyrekcji Kolei Państwowych. W dzielnicy leżą też Park Praski i Miejski Ogród Zoologiczny. Przy ul. Kawęczyńskiej stoi bazylika Najświętszego Serca Jezusowego, a przy ul. Kijowskiej 11 budynek nazywany Jamnikiem, uważany za najdłuższy budynek mieszkalny w Warszawie.
Na lewy brzeg Wisły można przejść pieszo Kładką Magdaleny Abakanowicz z ul. Okrzei na Powiśle. Więcej o niej i innych przeprawach piszemy w tekście o mostach w Warszawie, a o zabytkach lewego brzegu w zestawieniu zabytków Warszawy.
Najczęstsze pytania
Krótkie odpowiedzi na pytania o Pragę-Północ.
Co warto zobaczyć na Pradze-Północ?
Najważniejsze miejsca to ulica Ząbkowska z przedwojennymi kamienicami, Centrum Praskie Koneser z Muzeum Polskiej Wódki, Bazar Różyckiego, Muzeum Warszawskiej Pragi przy ul. Targowej, prawosławny sobór św. Marii Magdaleny i katedra św. Floriana.
Czy Praga przetrwała II wojnę światową?
Zabudowa Pragi-Północ w znacznej części przetrwała wojnę, podobnie jak na Mokotowie i Żoliborzu. Zniszczono jednak niektóre obiekty, m.in. katedrę św. Floriana, wysadzoną przez Niemców we wrześniu 1944 r. i odbudowaną do 1972 r.
Od kiedy Praga należy do Warszawy?
Praga uzyskała prawa miejskie w 1648 r. i przez około półtora wieku była osobnym miastem. Do Warszawy przyłączono ją w 1791 r. Dzielnica Praga-Północ powstała po podziale Pragi w 1945 r.
Źródła
Wikipedia (Praga-Północ, ulica Ząbkowska, Centrum Praskie Koneser, Bazar Różyckiego, Muzeum Warszawskiej Pragi, Cathedral of St. Mary Magdalene in Warsaw, St. Florian’s Cathedral). Zdjęcia: Wikimedia Commons (autorzy i licencje w podpisach).

